Rrotulloje malin me gisht ose me maus
Rrëfimtari
Kreu I — Poeti i Himnit
Aleksandër Stavre Drenova — Asdreni — lindi në këtë fshat më 11 prill 1872 dhe i dha kombit vargjet e Himnit të Flamurit.
Trembëdhjetë vjeç mori rrugën e Bukureshtit; atje, në gjirin e kolonisë shqiptare, u bë një nga zërat e mëdhenj të Rilindjes. Sot poeti prehet në tokën e fshatit të vet, nën hijen e malit që i pa hapat e para.
Fshati që i dha zë flamurit, e ruan zërin e poetit në çdo qoshe të vet.
Kreu II — Historia
Nën shpatet e Moravës, midis dy përrenjve, rritet fshati që mori emrin nga dreni — thana e egër e maleve.
Drenova bëhet çiflig i Ali Pashë Tepelenës; pas tij, pronë sulltanore.
Më 11 prill lind Asdreni, poeti i ardhshëm i Himnit.
Mërgimtarët drenovarë të Bukureshtit mbledhin kursimet dhe blejnë nga Porta e Lartë të drejtat e fshatit të tyre.
Shqipëria ngre flamurin — dhe këndon vargjet e birit të Drenovës.
Asdreni ndërron jetë në Bukuresht; më vonë eshtrat e tij kthehen në tokën e Drenovës.
Rreth 2 000 banorë, kisha e Shën Kostandinit, parku kombëtar «Bredhi i Drenovës» — dhe një bashkësi krenare për malin e saj.
Kreu III — Pamje nga Drenova
Ke fotografi të fshatit a të malit? Na i dërgo në Kuvend — galeria rritet me sytë e vetë drenovarëve.
Kreu IV — Shijet e Drenovës
Fryti më i famshëm i fshatit — i ëmbël, i errët si nata e malit.
E distiluar në shtëpi, si dikur — mikpritja drenovare në gotë të vogël.
Tradita e vjetër e vreshtarisë, përkrah lakrorit dhe gjellëve korçare.
Piqen pikërisht kur fshati ngjitet në mal — sofra e festës nis me to.
Kreu V — Atraksionet
Gjashtë vende, të gjitha brenda një dite — dhe pesë prej tyre në këmbë nga sheshi i fshatit.
Saint Constantine, near the peak
Vendi i shenjtë pranë majës, aty ku ngjitet fshati për shëndet e jetë të gjatë. Ngjitja është e pjerrët dhe e heshtur; kryqi duket shumë përpara se ta arrish.
Saint Helena, in the mountain's fold
Më poshtë, në gjirin e malit — vendi ku gratë e Drenovës kanë ardhur prej brezash me lutjen që s'thuhet me zë, atë për një jetë të re.
Church of Saints Constantine & Helena
Kisha e fshatit, në shpat të malit. Festa e saj — 21 maji — është dita kur Drenova mblidhet e tëra dhe ngjitet lart, me bukë e me këngë.
The grave of the anthem's poet
Aleksandër Stavre Drenova lindi këtu më 11 prill 1872 dhe vdiq larg, në Bukuresht, më 11 dhjetor 1947. Njëzet e shtatë vjet më vonë, në 1974, eshtrat e tij u sollën në Drenovë. Poeti i himnit u kthye në fshatin që mban në mbiemër.
Fir of Drenova — protected landscape
Peizazhi i mbrojtur mbi kreshtën e Moravës: mbi 1 000 hektarë me bredh të argjendtë, ah dhe pishë e zezë. Është korridor i egër për ariun e murrmë, ujkun dhe kaprollin. Një shteg prej ~8 km, rreth 3 orë, të nxjerr me panoramë mbi fushën e Korçës.
The mulberry courtyards
Vetë fshati: rrugica guri, avlli me man të zi mbi krye, dhe dera që hapet para se ta trokasësh. Këtu provohet rakia e manit — dhe këtu nis, në fakt, çdo vizitë.
Rreth e rrotull — brenda gjysmë ore
Pazari i vjetër, serenatat dhe qyteti që e ka Drenovën për fqinj.
Fshat guri në të njëjtin korridor — shtëpi të vjetra dhe kisha.
Fshati i gurtë i mollëve, në lartësi — me borë në dimër.
Pesë kisha bizantine të mbuluara me afreske, nga koha kur ky vend ishte kryeqytet kulture.
Shkëmb monument natyre në kreshtën e Moravës, i gdhendur nga era si deve që pushon.
Kreu VI — Vizito Drenovën
Çdo 21 maj, në festën e Shën Kostandinit dhe Elenës, Drenova ngjitet në malin e saj — ashtu siç është ngjitur prej brezash.
Vetëm 5 km nga qendra e Korçës — 10 minuta me makinë ose taksi, në korridorin që të çon edhe drejt Boboshticës e Dardhës. Rrugë e asfaltuar deri në fshat. Nga Tirana janë rreth 175 km. Për Bredhin e Drenovës duhet makinë — atje nuk shkon urbani.
Gjysmë dite mjafton për fshatin, kishën dhe varrin e Asdrenit. Lër një ditë të plotë nëse ngjitesh te të dy vendet e shenjta ose futesh në pyjet e bredhit. 21 maji është ditë më vete — nis herët në mëngjes.
21 maji është dita e madhe. Vera sjell manat e qershitë; vjeshta ngjyrat e vreshtave; dimri borën e malit.
Dyqani i Fshatit
100% e fitimit financon projektet e fshatit: shtegun e malit, kishën, festën e 21 majit dhe galerinë e fëmijëve. Llogaria hapet publikisht — fshati e sheh çdo shpenzim.
Medaljon druri i gdhendur me malin dhe kryqin — dëshmia që e ngjite Malin e Shenjtë. Punuar në dorë nga drutë e zonës.
≈ 700 lekë · €7Shishe dhuratë me etiketën e Malit të Shenjtë — rakia e manit të zi, distiluar në fshat.
≈ 1 500 lekë · €15Arti i faqes — dielli i kuq mbi mal — i shtypur në letër arti, gati për kornizë.
≈ 1 200 lekë · €12I zier në kazanët e fshatit, nga manat e avllive drenovare.
≈ 500 lekë · €5Set me 6 kartolina — pamjet e fshatit dhe vargje të Asdrenit.
≈ 600 lekë · €6Për ata që e ngjitën malin — dhe zbritën ndryshe.
≈ 1 800 lekë · €18Dyqani online hapet së bashku me faqen zyrtare të fshatit. Deri atëherë, porositë bëhen dorazi në fshat — ose lëri një fjalë Kuvendit.
Kuvendi i Drenovës
Vendi ku drenovarët — në fshat e në mërgim — lënë fjalën e tyre: kujtime, përshëndetje, histori nga mali.
Bëhu i pari që lë fjalën në Kuvend.
For visitors — English
Drenova is an old village 5 km from Korça, Albania — birthplace of Asdreni, the poet of the Albanian national anthem. In 1875 its emigrants in Bucharest famously bought the village's freedom from the Ottoman Porte.
Above the village rises the Holy Mountain of Saint Constantine. Every 21 May the whole village climbs it — for health at Saint Constantine near the peak, and for the mothers' quiet prayers at Saint Helena below. Come for the climb; stay for the sofra — the village table.
Asdreni died in Bucharest in 1947. In 1974 his remains were brought home; he is buried here, in the village he carried in his surname.
Every purchase in the village shop funds Drenova itself — the trail, the church, the feast.
5 km from Korça — about 10 minutes by car or taxi; roughly 175 km from Tirana. The road is paved all the way into the village. The fir park needs a car — there is no bus.
Nearby on the same day: Voskopojë (21 km, five frescoed Byzantine churches), Dardhë (18 km, stone village), Boboshticë.
21 May is the great day — the whole village climbs, and you are welcome to climb with it. Summer brings mulberries and cherries; autumn the colour of the vineyards; winter the snow on the mountain.
Half a day for the village. A full day if you climb, or walk the fir forest.